Het huis aan de Thedemalaan met de naam ' Thedema ' er op.
Links naast het huis, op de foto niet zichtbaar, lag het begin van de ‘gegraven sloot’.
En zo geschiedde.
Op bovenomschreven manier zag Marten Vroom kans buiten de invloedsfeer van Nienoord een eigen
beurtvaart te beginnen. Hij kon zo uit Nietap vertrekken.
Op 10 april 1792 zou de eerste beurtvaart vanuit de uitgegraven sloot naast huize Thedema plaats
vinden en op zondag 8 april 1792 na de Paasdienst kondigde de predikant in de kerk van Roden vanaf
de kansel :
'Word bekend gemaakt, dat tot geryf van Passagiers en transport van Brieven en Goederen
op Dinsdag na Paasschen vervolgens alle dagen van de Week (alleen de Zaturdag, de Zon-
dag en andere heilige dagen uitgezondert) varen zal van de Nytap op Groningen en vice-versa
een bekwaam Vaartuig en wel van de Nytap des Morgens te 6 uiren uit de gegraven Sloot
agter Tedema en van de Stad des Nademiddags te 2 uiren buiten de A.Poort.
Pakjes of Brieven te bestellen bij Castelein MARTEN VROOM in ' De Druif '.
Men belooft prompte bediening, en verzoekt een ieders gunst. Zegget voort'.
De eerste vaart en ook de komende verliepen zonder enige inmenging van Nienoord. Nadien zijn er
tussen Marten Vroom en de toenmalige heren van Nienoord nog wel een paar strubbelingen geweest.
Eėn van die strubbeling vond plaats op 29-05-1795.
Aan de zuidzijde van het Sultermeer (nu Leekstermeer) in de Gave vlak bij de Poffert had
Ferdinand Folef von Inn-und Kniphausen van Nienoord in de nacht van 28 op 29 mei in de
onderwal een 'hoofd' laten plaatsen, bestaande uit drie palen, van boven met ijzeren nagels
en bouten samengekoppeld, waaraan met ijzeren kettingen en bouten een met ijzer beslagen
boom was vastgeklonken en met een keten en slot aan een dito paal vastgemaakt. Doorvaart
was onmogelijk geworden.
Op 9 juni 1795 kwam de zaak voor de rechter, die bepaalde dat de gelegde boom verwijderd moest
worden. Nadien hebben Vroom en Nienoord elkaar op de een of andere manier gevonden, want er
hebben zich tussen de Leekster- en Nietapster beurtvaart nagenoeg geen problemen meer voorgedaan.
Op 17 september 1862 vroeg Jan Hendriks de Boer uit Leek aan het gemeentebestuur van Leek
vergunning voor het onderhouden van een beurtvaart op Groningen. Hij wilde de fakkel van zijn overle-
den grootvader Marten Harms Vroom uit Nietap overnemen. Jan Hendriks de Boer was een kleinzoon
van Marten Harms Vroom. De gevraagde vergunning werd verleend en er werd gevaren met zeilschepen
onder de naam 'De Leekster Beurtvaart'.
In 1869 voer echter al weer zijn laatste zeilschip, de 'Leekster Bol' op Groningen.
De ontwikkeling in de techniek ging met sprongen vooruit. De zeilboot werd vervangen door een schroef-
stoomboot. De eerste schroefstoomboot voer vijf maal per week op Groningen. In 1875 werd een tweede
stoomboot aangekocht, de 'Leek II'. Het stoomtijdperk was begonnen.
Op 14 juni 1894 werd tussen de Leekster en Nietapster beurtvaarders een vennootschap opgericht met het
doel een stoombootdienst op Groningen te beginnen. De vennootschap kreeg de naam stoombootmaat-
schappij 'De onderneming Leek en Nietap' en was te Leek gevestigd.
De 'Leek-Nietap' liggende tegenover het hotel 'De Drie Provinciën'.
De schroefstoomboten die inmiddels waren vervangen door motorboten kregen na 1913 opnieuw te
maken met weer een nieuw vervoermiddel, de Drachtster tram. De Drachtster tram reed vanaf Drachten
via Leek-Nietap-Roden naar Groningen voor passagiers-en goederenvervoer.
De tram ter hoogte van de brug over het Leeksterhoofddiep op weg naar Nietap
Er werd veel gebruik van het nieuwe vervoer gemaakt. De reistijd per tram naar Groningen was namelijk
aanmerkelijk korter en de veerboot werd hiervan de dupe. De tram betekende al vrij snel de ondergang
van het beurtvaartverkeer.
Ook de gegraven sloot naar het Leeksterhoofddiep is niet meer. In 1992 heeft een rondweg de verbinding
die de gegraven sloot met het Leeksterhoofddiep had, afgesneden.
De rondweg om Nietap en Leek, gereedgekomen op 20-12-1992, heeft de verbinding die de
'gegraven sloot' met het Leeksterhoofddiep had, afgesneden.(zie ook J.P.Santeeweg).
Linksboven is de wasknijperfabriek van Kok nog zichtbaar en rechts ziet u het laatste huis aan
de Thedemalaan.
Terug naar het begin